Het aantal werknemers wat aangeeft opgebrand te zijn is in 10 jaar verdubbeld. De impact van stress op uw organisatie is aanzienlijk, aangezien de gevolgen verminderde werkprestaties, verzuimkosten en productieverlies zijn. Hoog tijd voor stresspreventie! Toch is stresspreventie niet een set maatregelen die u gemakkelijk in uw organisatie implementeert. Altijd is een probleemanalyse nodig om de oorzaken in kaart te brengen. Stress is persoonlijk en complex. Een dynamische samenhang van persoonlijke, organisationele en maatschappelijke factoren. Elke bedrijfstak, organisatie, team, functie en persoon is tenslotte anders. Dit maakt dat stresspreventie enkel effectief is als deze op maat is. Dit artikel eindigt met voorbeelden voor stresspreventie binnen de offshore en maritieme sector.
We leven in een complexe en veeleisende wereld. Op de werkvloer nadruk ligt op presteren, efficiëntie, snelheid en druk. Daarnaast hebben we een druk sociaal leven, zorg voor kinderen en huishouden en lopen en werk en privé vaak door elkaar heen. Zo zijn we 24/7 bereikbaar en bekijken we thuis onze werk e-mails. Dit alles zorgt voor stress. Daarnaast heeft stress zijn weerslag op het privéleven en andersom. Dit geeft uw medewerkers persoonlijk leed, onder andere door gezondheidsklachten. Het gevolg is dat 17,3% van de Nederlandse werknemers last heeft van burn-outklachten.
De invloed van werknemers met stressklachten, zoals hoofdpijn, darmproblemen of slaapproblematiek, op uw organisatie is groot. Het zorgt er namelijk voor dat uw medewerkers minder goed presteren. Hun functioneren verslechtert door problemen rondom concentratie, vermoeidheid en motivatie. Zij maken eerder fouten en er gebeuren eerder ongelukken. Uiteindelijk leidt chronische stress tot gezondheidsklachten met als gevolg uitval. Zo’n 11 miljoen dagen verzuimen werknemers jaarlijks als gevolg van werkstress. en oplopende verzuimkosten. In 2017 waren de kosten van de totale werkgerelateerde gezondheidsklachten 8,7 miljard euro, waarvan 4,7 miljard het gevolg was van mentale gezondheidsrisico’s.
De aanpak bestaat uit het verlagen van belasting en het verhogen van de belastbaarheid van uw medewerker. Een aanpak die problemen bij de bron aanpakt, gecombineerd met het verhogen van de veerkracht van uw medewerkers. Het doel hiervan is om mentaal fitte werknemers in dienst te hebben. Zij presteren beter, halen meer voldoening uit hun werk en kunnen gezond werken tot hun pensioen.
Stress is een complex en hardnekkig: het wordt veroorzaakt door vele factoren die elkaar onderling beïnvloeden. Een aantal voorbeelden: binnen de scheepvaart heeft elk bemanningslid hoge verantwoordelijkheid voor goederen, het schip, mensen en de omgeving. In combinatie met extreme weersomstandigheden en hoge werkdruk is stress een complex geheel.
Een ander voorbeeld is de afvalverwerking. Hier kunnen medewerkers in aanraking komen met gevaarlijke stoffen, zoals asbest, werken zij onder alle weersomstandigheden en moeten zij zwaar fysiek werk doen.
Weer anders zijn de stress oorzaken in een onderzeeër van defensie: het dwingende ritme van wachtdiensten kan tot slaaptekort leiden, maar ook heeft het werk een zittend karakter en zijn er soms ongezonde eetgewoonten aan boord. En juist vitaliteit is van belang om veilig door vijandige wateren te varen. Deze uitdagingen zijn een unieke combinatie van stressfactoren.
Om stress te voorkomen is dan ook niet een hapklare oplossing. Er is een integrale aanpak nodig. Hierin moet aandacht zijn voor de samenhang van bedrijfsprocessen en dynamieken. Om werkstress te verminderen is dus een verandering van een complete set aan factoren nodig.
Stressproblemen in uw organisatie zijn altijd afhankelijk zijn van hun context. De belasting en belastbaarheid van medewerkers zijn uniek. Interventies zijn alleen effectief als zij passen bij het individu, de functie, het team en binnen de specifieke organisatie. Zo zijn in elke organisatie de cultuur, het leiderschap, de werkdruk en de werkprocessen anders. De autonomie die een werknemer ervaart is van grote invloed op stressklachten.
Al deze factoren meewegen is de enige manier om stressklachten bij de bron aan te pakken. Daarom moet stresspreventie altijd gebaseerd zijn op analyses naar de oorzaken ervan. Dit zorgt ook voor het meeste draagvlak binnen alle lagen van de organisatie, wat nodig is om stresspreventie te laten slagen.
Uit onderzoek binnen de offshore sector blijkt dat verschillende strategieën nodig zijn voor medewerkers die verschillende werkzaamheden beoefenen, sociaal-demografische achtergronden en persoonlijkheidskenmerken hebben.
Wanneer uw medewerkers werkzaam zijn op een boorplatform zijn zij gedurende een langere periode van huis. Uw medewerker woont op zijn of haar werkplek. Familie is ver weg en uw medewerkers voelen zich mogelijk geïsoleerd. Het reizen per helikopter, met weinig ruimte voor flexibiliteit, is vermoeiend. Vaak wordt gewerkt in ploegendiensten, wat zorgt voor een verstoord dag-nachtritme. Er is continu activiteit, wat zorgt voor onrust en lawaai op een relatief kleine ruimte. Er is gebrek aan privacy en de slaapkwaliteit van het personeel is matig. Uit onderzoek blijkt dat offshore medewerkers over het algemeen minder tevreden zijn met hun baan dan onshore medewerkers. Ook hebben zij relatief meer angstklachten. Elke nieuwe locatie waar offshore werkzaamheden verricht gaan worden brengen nieuwe onontdekte problemen met zich mee. Ook kenmerkt de branche zich door prijsinstabiliteit. Al deze offshore factoren zorgen voor stress.
Maatregelen passend bij een offshore organisatie zijn die in de trant van het bouwen van een klimaat en cultuur waarin personeel elkaar steunt en goed samenwerkt. Wanneer een werknemer bijvoorbeeld zorgen heeft om de thuissituatie kan hij of zij minder effectief en veilig werken. Sociale steun helpt dan in het reduceren van werkstress bij offshore werkers. Het trainen van uw leidinggevenden om steun te bieden kan hierin behulpzaam zijn.
Mogelijk zijn uw medewerkers werkzaam in de scheepvaart. Zij krijgen te maken met extreme weersomstandigheden, zoals grote temperatuurverschillen of storm. Dit laatste zorgt soms ook voor een gevoel van onveiligheid onder uw medewerkers. Omdat werken op een schip de nodige gevaren met zich meebrengt is er continue alertheid nodig om geen ongevallen te veroorzaken. Aan boord zijn weinig mogelijkheden voor ontspanning en sport, zeker bij kleinere schepen, wat zorgt voor te weinig mogelijkheid tot mentaal herstellen.
Preventieve interventies om stressklachten te verminderen, passend bij de maritieme sector, zijn het bieden van comfort en mogelijkheden om uw medewerkers in hun vrije tijd te laten opladen om de werkbelasting aan te kunnen. Zij moeten zich kunnen loskoppelen van hun werk, bijvoorbeeld met sport en spel. Zorg ook voor bewegingsmogelijkheden en organiseer sportactiviteiten.
U kunt stresspreventie op maat integreren in uw HR-beleid. De basis is onderzoeken wat de oorzaken zijn van stressklachten binnen uw organisatie. MediWerk kan u hierbij helpen. We zijn gespecialiseerd in de offshore, maritieme en energiesector en kennen de bekende uitdagingen en knelpunten.
Onder andere bieden wij de training stresspreventie aan, waarin u leert om stresssignalen te herkennen bij uw medewerkers en stress-coachingsgesprekken oefent. Wij werken graag samen met u aan duurzaam inzetbare medewerkers. We voeren een bedrijfsscan uit waarbij we knelpunten in kaart brengen en stellen een strategie en interventieplan op. Heeft u interesse? Neem dan vrijblijvend contact met ons op om te zien hoe wij samen stresspreventie in uw organisatie doeltreffender en hoger op de agenda zetten.
Duurzame inzetbaarheid in zware industrie: investeren in gezonde werknemers
Analyse van verzuimoorzaken en implementatie van gerichte oplossingen